مصطفى النوراني الاردبيلي

100

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )

مستعمل است . اين گياه مخصوص نواحى معتدل است و در مناطق وسيعى از اروپا و آسيا در مناطق جنگلى و در كنار جويبارها مىرويد . در ايران در مناطق جنگلى شمال ايران در گرگان : مينودشت و در مازندران : در نوشهر ، سخت‌سر ، دره هزار ، در گيلان : در آستارا در ارتفاعات 1000 مترى ، در خراسان در گلىداغ ، رزين گل و در غرب ايران : در جنگلهاى مناطق خشك كردستان و لرستان به طور خودرو ديده مىشود . خواص كاربرد : تمام اعضاى مختلف گياه شامل ميوه ، برگ ، جوانه و غده زيرزمينى ، همه سوزاننده ، قىآور و مسهل مىباشند . معمولًا از قسمت متورم زير زمينى گياه در طب سنتى استفاده مىشود و به سبب خاصيت سوزانندگى آن هيچ وقت نبايد تازه مصرف شود زيرا خطرناك است و بايد در استعمال خارجى قبل از استفاده آن را كوبيده و له‌شده آن را جوشانيده و به صورت ضماد استفاده نمايند . معمولًا غده زيرزمينى له‌شده و جوشيده آن در آب را به صورت ضماد بر روى مواضع ضرب خوردگى و كوفتگى و خون مردگى اعضاى بدن مىمالند خيلى مؤثر است و به همين دليل است كه نام قديمى آن به انگليسى و فرانسوى « علف مخصوص زنهاى كتك خورده » مىباشد . غده زير زمينى گياه مدر و قىآور و مسهل است و اگر تازه مصرف شود خطرناك است و ايجاد التهاب و تورم در مخاط اعضاى داخلى مىنمايد ، لذا هميشه بايد آن را پخت يا جوشاند يا فقط در استعمال خارجى از آن استفاده كرد اگر در مواردى طبق نظر پزشك لازم شد كه به عنوان مدر و قاعده‌آور از غده در مصارف داخلى استفاده شود بايد آن را بپزند و دو سه بار آب آن را عوض كنند و مجددا بجوشانند تا حتىالامكان عوارض آن كاسته شود ، مقدار خوراك آن پس از اين اصلاحات حداكثر 4 گرم در شبانه‌روز است . « 1 »

--> ( 1 ) - معارف گياهى ، ج 7 ، ص 288 - 289 - 290 .